Al rond 8000 v.C. werden in Mesopotamië kleine fiches van klei gebruikt in een administratiesysteem voor het bijhouden van hoeveelheden graan en aantallen schapen. Het schrift is dus deels ontstaan uit puur economische noodzaak, nl. ter ondersteuning van de (stilaan complexer en grootschaliger wordende) boekhouding. In de laatste eeuwen voor 3000 v.C. leidden ontwikkelingen in de techniek van het boekhouden, de opmaak en de tekens snel tot het eerste schrift. Een van die technologische vernieuwingen was het gebruik van vlakke kleitabletten als handzaam schrijfoppervlak. 

Aanvankelijk werd er in de natte klei gekrast met aangepunt gereedschap, wat geleidelijk leidde tot rieten schrijfstiften waarmee heel precieze tekens konden worden aangebracht. Die tekens zijn bijzonder gevarieerd. Ook hier gaat het waarschijnlijk om de registratie of inventaris van producten als gerst en bier, lijsten van arbeiders en hun taken, inkomsten en uitgaven van tempels enz. De opmaak was zoals die voor ons schrift: in horizontale rijen die van links naar rechts en van boven naar onder gelezen werden. 

Er zijn kleifiches met inscripties teruggevonden die dateren uit de tijd dat de eerste steden ontstonden op de Soemerische laagvlakte van zuidelijk Mesopotamië (het huidige Irak). 

De oudste voorbeelden komen uit de stad Uruk aan de Eufraat (zo'n 300 km ten zuidoosten van het moderne Bagdad) en dateren uit 3400 v.C. Deze kleifiches bevatten wellicht de oudste vorm van beeldschrift of pictografisch schrift: de symbolen leken op concrete afbeeldingen van bv. vissen of vogels. Geleidelijk werd de vorm van de tekens meer abstract en werden er nieuwe tekens gemaakt door oude tekens te combineren tot nieuwe betekenissen: het teken voor hoofd bv. werd gecombineerd met het teken voor brood om een teken te krijgen voor eten.